Waarom doen corporaties niets?

Algemene gegevens

Geplaatst op: 29 augustus 2017
Door: Mieke Hanemaaijer

Deze vraag kwam aan de orde in ons contact met BZK over het EMCEO-model voor een duurzame coöperatieve huursector. Toegelaten instellingen, zo was de conclusie, hebben de sleutel in handen. Zij kunnen de basis leggen voor een substantiële duurzame huursector in het middensegment. Eenvoudig door woningen in plaats van huurders uit de sociale sector te plaatsen.
Maar veel verder dan af en toe een complex te verkopen aan een belegger komt het niet. In dat gesprek en in navolgende contacten in de sector heb ik verschillende opties, die antwoord zouden kunnen geven op de vraag, geïnventariseerd.

WAAROM DOEN CORPORATIES NIETS?
EMCEO werkt al een tijdje aan een model voor een duurzame coöperatieve huursector in het middensegment. Dat er behoefte is aan een omvangrijke middeldure huursector wordt inmiddels door alle belanghebbenden in de woningsector onderkend. En waarom de coöperatieve rechtsvorm uitermate geschikt is voor de exploitatie van die woningen heb ik in een van mijn vorige blogs uiteengezet.
Om op korte termijn volume te kunnen creëren zou een deel van de sociale huursector moeten worden omgezet naar de coöperatieve sector. Dat deel, dat ook nu al aan middeninkomens wordt verhuurd. Daarvoor is dus initiatief nodig van corporaties.

Voor de uitwerking van het EMCEO-model wordt overlegd met een groot aantal partijen. Zo is er regelmatig contact op ambtelijk niveau met BZK. Daar wordt onderkend dat het voorstel van EMCEO een voor de hand liggende duurzame oplossing biedt voor het middensegment. Een oplossing die ook corporaties voordeel kan opleveren en die weglekken van maatschappelijk vermogen in speculatieve zakken voorkomt. Vooralsnog blijven corporaties op dit vlak passief. En de vraag is: waarom?

In voornoemd contact zijn de eerste aanzetten tot antwoorden op deze vraag gemaakt. In de contacten daarna in de sector is gepoogd het inzicht te verdiepen. Een overzicht:

Het onderwerp wooncoöperatie staat al enige tijd in de belangstelling: er loopt een experimentenprogramma bij Platform 31, er wordt aandacht aan besteed op verschillende discussiefora, er worden bijeenkomsten over georganiseerd, etcc.. Het kan zijn dat een enkele corporatiebestuurder dat is ontgaan, maar velen hebben de klok horen luiden. De klepel lijkt een ander verhaal. Mijn ervaring, en ook de ervaring van mijn EMCEO-collega’s, is, dat nog maar weinigen de mogelijkheden van het coöperatieve model voor de woningsector echt doorgronden. En niet veel verder komen dan “wellicht een aardig idee voor hier en daar een woongroep die met korting op gang wil komen” of, ook genoteerd “een leuke oplossing voor een probleem wat er niet is”.

Andere corporaties geven aan het nu veel te druk te hebben met de implementatie van de nieuwe woningwet. Of, dat het nieuwe beleid net is vastgelegd en dat daar voorlopig niet aan getornd gaat worden. En als dan eventueel het faciliteren van een wooncoöperatie conform het EMCEO- model zou worden overwogen dan niet dan nadat een grondige afweging van de verschillende alternatieven heeft plaats gevonden. Waarom hoor ik dat niet als weer een project voor verkoop wordt aangeboden aan beleggers?

Wat ook een rol speelt is dat besluitvorming bij de meeste corporaties wordt gedomineerd door de ‘vastgoedjongens’, zoals mij recent werd duidelijk gemaakt door een corporatiemedewerker. En die zijn er niet om een maatschappelijk probleem op te lossen, maar om de balans op orde te houden.

Wat ik niet heb gehoord is het argument; we kunnen dat niet, al onze woningen zijn verhuurd aan de doelgroep. We hebben geen klanten meer in het middensegment.

Mogelijk speelt ook het sentiment in de sector naar aanleiding van de gedwongen herpositionering een rol. “We mogen ons toch niet meer met middeninkomens bezig houden? Tja dan doen we dat dus niet!”

Cynischer is de analyse van een adviseur die gepokt en gemazeld is in de sector. Volgens hem gaat het om macht. Het overhevelen van substantiële hoeveelheden woningen naar een andere sector betekent kleiner worden. En een kleiner corporatie betekent minder macht.

Mijn moeder zei het al: er zijn veel argumenten om iets niet te doen.
Een aantal dat ik heb gehoord heb ik hier de revue laten passeren.
Zie ik nog iets over het hoofd?

Alle Elbers